تحول دیجیتال از آموزش الکترونیکی فراتر رفته است؛ ضرورت بازنگری در چرخه علم و آموزش
به گزارش خبرپارسی به نقل از روابط عمومی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، نوزدهمین کنفرانس ملی و سیزدهمین کنفرانس بینالمللی «یادگیری و یاددهی الکترونیک» با تأکید بر «یادگیری هوشمند و تحول دیجیتال در عصر هوش مصنوعی مولد» و با هدف ترویج و توسعه یادگیری و یاددهی الکترونیکی در نهادهای آموزشی، فراهم آوردن شرایط مناسب برای عرضه یافتههای پژوهشی متخصصان در حوزه آموزش باز و از دور و بهرهگیری از آخرین دستاوردهای علمی و آموزشی و پژوهشی در ایران به میزبانی مؤسسه ISC در تاریخ های ۳ تا ۵ شهریور ۱۴۰۵ برگزار شد.
در این کنفرانس، رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاستهای علمی و آموزشی کشور گفت: فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی تمامی عرصههای علم از تولید و انتشار دانش تا ارزیابی آن را تحت تأثیر قرار داده و دانشگاهها باید متناسب با این تغییرات، راهبردهای خود را بازتعریف کنند.
دکتر محمدمهدی علویانمهر در همایش «یادگیری و یاددهی الکترونیکی» با اشاره به گستره اثرگذاری فناوری در نظام علمی و آموزشی اظهار داشت: تحول دیجیتال تنها محدود به آموزش الکترونیکی نیست، بلکه تمام چرخه علم را متأثر کرده است و در حوزههای تولید علم، انتشار، ارزیابی و سیاستگذاری علمی نیازمند تغییرات جدی هستیم.
وی با اشاره به تفاوتهای نسلی در مواجهه با فناوری افزود: نسل جدید با فناوری اطلاعات متولد شده و شکاف دیجیتالی میان نسلها یکی از چالشهای مهم نظام آموزشی است. اگر استادان دانشگاه و معلمان مدارس نتوانند خود را با این تحولات همراه کنند، این فاصله روزبهروز افزایش خواهد یافت.
رئیس مؤسسه ISC تصریح کرد: دانشجویان امروز به سرعت به دادهها و اطلاعات دسترسی دارند و نظام آموزشی باید علاوه بر انتقال دانش، توانایی تشخیص اطلاعات معتبر از نامعتبر، تفکر انتقادی، خلاقیت و نوآوری را در آنان تقویت کند.
علویانمهر با تأکید بر نقش هوش مصنوعی در آینده آموزش گفت: استفاده از هوش مصنوعی نباید جایگزین تفکر انسانی شود، بلکه باید شیوه درست بهرهگیری از این فناوری در کنار تقویت قدرت تحلیل، خلاقیت و اندیشهورزی به نسل جدید آموزش داده شود.
وی همچنین بر ضرورت بازنگری در محتوای آموزشی و سرفصلهای دانشگاهی تأکید کرد و گفت: با توجه به تحولات فناورانه، رشتههای تحصیلی و برنامههای آموزشی دانشگاهها نیازمند بازنگری اساسی هستند.
رئیس مؤسسه ISC، توجه به موضوعاتی همچون اعتبارسنجی منابع اطلاعاتی، حفظ حریم خصوصی، امنیت دادهها، سواد رسانهای، عدالت آموزشی و اخلاق در استفاده از فناوری را از الزامات تحول دیجیتال در آموزش دانست و اظهار داشت: فناوری یک ابزار قدرتمند و در عین حال دو لبه است که بدون توجه به اخلاق و ملاحظات انسانی میتواند پیامدهای نامطلوبی به همراه داشته باشد.
وی ادامه داد: آینده آموزش الکترونیکی نقطه تلاقی فناوری اطلاعات، علوم تربیتی، علوم اجتماعی، مدیریت، اخلاق و علوم شناختی است و موفقیت دانشگاهها در آینده به توانایی آنها برای ایجاد یک منظومه هماهنگ میان فناوری، انسان، داده و سیاستگذاری علمی وابسته خواهد بود.
علویانمهر با بیان اینکه فناوری به تنهایی عامل پیشرفت علمی نیست، خاطرنشان کرد: اعتماد، همکاری و اراده انسانی در کنار بهرهگیری صحیح از فناوری، زمینهساز توسعه علم و ارتقای کیفیت آموزش خواهد بود.
وی ابراز امیدواری کرد نتایج این همایش با مشارکت دانشگاهها، مدیران علمی، سیاستگذاران وزارت علوم، وزارت بهداشت، معاونت علمی ریاستجمهوری و شورای عالی انقلاب فرهنگی، زمینهساز ارائه راهکارهایی برای ایجاد آموزشی عمیقتر، اثربخشتر و فراگیرتر برای نسل امروز شود.
دکتر سیدعلیاکبر صفوی، دبیر کمیته علمی کنفرانس بینالمللی «یادگیری و یاددهی الکترونیکی» گفت: آموزش الکترونیکی و استفاده از ظرفیتهای فناوری امروز دیگر یک گزینه اختیاری نیست، بلکه به ضرورتی برای نظام آموزش عالی تبدیل شده است.
دکتر سیدعلیاکبر صفوی در آیین افتتاحیه این کنفرانس با اشاره به سابقه ۱۹ ساله برگزاری این رویداد علمی اظهار داشت: این کنفرانس با تلاش استادان، پژوهشگران و فعالان حوزه آموزش الکترونیکی طی سالهای گذشته به صورت مستمر برگزار شده و نقش مهمی در توسعه این حوزه داشته است.
وی با تأکید بر اهمیت آموزش ترکیبی (هیبریدی) اظهار داشت: امروز کلاسهای هیبریدی مانند این کنفرانس، بخشی از آینده آموزش عالی هستند و فناوری آموزشی دیگر موضوعی انتخابی نیست، بلکه یک ضرورت است.
صفوی با اشاره به برنامههای توسعه آموزش هوشمند در کشور خاطرنشان کرد: ایجاد کلاسهای هوشمند و تقویت زیرساختهای آموزش دیجیتال از اقداماتی است که میتواند تحول بزرگی در آموزش عالی ایجاد کند.
دبیر کمیته علمی کنفرانس با اشاره به اهمیت آموزش اصولی استادان پیش از اجرای طرحهای فناورانه گفت: تجربههای موفق نشان داده است که پیش از راهاندازی سامانههای آموزشی، باید استادان آموزش ببینند، با بسترهای فناوری آشنا شوند و فرصت تمرین و آمادهسازی محتوا داشته باشند.
صفوی در پایان با اشاره به برگزاری نشستها، کارگاهها و ارائه مقالات در این کنفرانس اظهار داشت: این رویداد علمی با مشارکت استادان داخلی و بینالمللی برگزار میشود و فرصتی برای تبادل تجربه و توسعه همکاریهای علمی در حوزه آموزش الکترونیکی فراهم کرده است.
