راهنمای گردشگری در عصر هوش مصنوعی؛ از انتقال داده تا خلق تجربه
دوره توانمندسازی و بازآموزی منابع انسانی گردشگری با محوریت توانمندسازی و بازآموزی راهنمایان گردشگری در سالن گلستان مجموعه فرهنگی ـ تاریخی سعدی شیراز برگزار شد؛ نشستی که در آن بر ضرورت بازتعریف نقش راهنمایان گردشگری در عصر هوش مصنوعی و حرکت از اطلاعرسانی به «تجربهآفرینی تأکید شد.
به گزارش خبر پارسی به نقل از روابط عمومی ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس، بهزاد مریدی امروز ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵ در این نشست با اشاره به شتاب تحولات فناوری و گسترش هوش مصنوعی، گفت: جهان امروز بیش از هر زمان دیگری با انبوهی از دادهها و اطلاعات مواجه است؛ اطلاعاتی که هوش مصنوعی قادر است در کوتاهترین زمان و با دقت بالا در اختیار مخاطبان قرار دهد. از اینرو، مزیت رقابتی راهنمای گردشگری دیگر صرفاً در انتقال اطلاعات تاریخی، جغرافیایی یا فرهنگی خلاصه نمیشود.
مدیرکل میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی استان فارس با بیان اینکه مأموریت راهنمایان گردشگری در آینده، خلق تجربه و معنا برای مخاطب است، افزود: گردشگری امروز بیش از آنکه به دنبال دریافت داده باشد، در جستوجوی تجربهای متفاوت، شخصی و ماندگار است. اگر گردشگر بتواند تنها با یک تلفن همراه، تاریخچه تخت جمشید یا آرامگاه سعدی را مطالعه کند، این راهنمای گردشگری است که باید بتواند او را در فضای تاریخ قرار دهد، تخیلش را فعال کند و میان انسان امروز و میراث فرهنگی پیوندی عاطفی برقرار سازد.
مریدی با اشاره به اینکه فناوری هرگز جایگزین تجربه انسانی نخواهد شد، گفت: همانگونه که تماشای فیلم از یک بنای تاریخی هرگز جای حضور در آن مکان را نمیگیرد، دریافت اطلاعات نیز نمیتواند جای احساس، همدلی و تجربه زیستن در یک فضای تاریخی را پر کند. هنر راهنمای گردشگری آن است که روایت را به تجربه تبدیل کند؛ تجربهای که در ذهن و احساس مخاطب ماندگار شود.
او یکی از مهمترین مهارتهای راهنمایان گردشگری را شناخت دقیق مخاطب دانست و تصریح کرد: روایت یک مقصد برای همه گردشگران نمیتواند یکسان باشد. گروهی از معماران، پزشکان، پژوهشگران، دانشجویان یا خانوادهها، هر یک با دغدغهها، علایق و پیشفرضهای متفاوتی سفر میکنند و راهنمای حرفهای باید متناسب با ویژگیهای هر گروه، روایت خود را بازآفرینی کند. مخاطب است که تعیین میکند چه باید گفت و چگونه باید گفت.
مدیرکل میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی استان فارس حوزه فرهنگ با بهرهگیری از مباحث زبانشناسی، به تفاوت میان ساختار زبان، معنا و کنش ارتباطی اشاره کرد و افزود: ارتباط مؤثر تنها در بیان واژهها و جملهها خلاصه نمیشود. در پس هر جمله، لایهای از معنا، فرهنگ و تجربه نهفته است و در نهایت، آنچه بر مخاطب اثر میگذارد، نحوه انتقال این معناست. بخش مهمی از فرهنگ ایرانی نیز در همین ظرافتهای معنایی، تعارفها، اشارات، لحن گفتار و حتی زبان بدن شکل میگیرد؛ ظرافتهایی که راهنمای گردشگری باید بهخوبی آنها را بشناسد و به مخاطب منتقل کند.
مریدی در ادامه با تأکید بر اهمیت روایتهای متنوع در معرفی مقصدهای گردشگری، اظهار داشت: شیراز برای هر مخاطب معنایی متفاوت دارد؛ برای برخی شهر شعر و ادب است، برای گروهی سرزمین حافظ و سعدی، برای عدهای باغهای ایرانی، هنر، عشق، فرهنگ یا مهماننوازی را تداعی میکند. نباید تلاش کنیم تنها یک روایت رسمی و ثابت از شیراز ارائه دهیم؛ بلکه باید اجازه دهیم هر راهنمای گردشگری با تکیه بر دانش، تجربه و نگاه خلاقانه خود، تصویری اصیل و اثرگذار از این شهر به مخاطبان عرضه کند.
او خاطرنشان کرد: آنچه آینده حرفه راهنمایی گردشگری را تضمین میکند، تسلط بر دانش تاریخی نیست؛ چراکه این دانش در دسترس همگان قرار دارد. مزیت اصلی راهنمایان، توانایی روایتگری، ایجاد همدلی، برقراری ارتباط انسانی و خلق تجربهای است که هیچ سامانه هوشمندی قادر به بازتولید کامل آن نیست.
مدیرکل میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی استان فاس در پایان با تأکید بر اهمیت ارتقای مهارتهای نرم در کنار آموزشهای تخصصی گفت: راهنمای گردشگری موفق، کسی است که بتواند از دل تاریخ، فرهنگ و هویت یک سرزمین، روایتی زنده و الهامبخش خلق کند؛ روایتی که نهتنها اطلاعات، بلکه احساس تعلق، شناخت عمیقتر و خاطرهای ماندگار را برای گردشگر به همراه داشته باشد.
دوره توانمندسازی و بازآموزی منابع انسانی گردشگری با هدف ارتقای دانش، مهارت و توانمندی فعالان این حوزه، در استان فارس برگزار شد.
