رضا عسکری فعال رسانه و پیشکسوت در یادداشتی نوشت: هفدهم مرداد، روز خبرنگار است؛ روزی که باید یادآور حرمت قلم، شأن خبرنگار و مسئولیت رسانه در قبال حقیقت باشد. اما واقعیت این است که این روز، سالهاست در میان انبوه پیامهای تبریک و عکسهای یادگاری گم شده و فردای آن، همه چیز به روال گذشته بازمیگردد؛ گویی خبرنگار فقط یک روز در تقویم حضور دارد، نه در متن جامعه.
به گزارش خبر پارسی، در ادامه این یادداشت آمده است: استان فارس، روزگاری از مهمترین قطبهای رسانهای کشور بود. تعدد نشریات، فعالیت رسانههای اثرگذار، وجود دانشکده خبر و حضور خبرنگاران و عکاسان خبری حرفهای، این استان را به یکی از مراکز اصلی تولید خبر و اندیشه تبدیل کرده بود. اما امروز از آن شکوه، تنها خاطرهای باقی مانده است.
تعطیلی دانشکده خبر، کمرنگ شدن رسانههای مکتوب، مشکلات اقتصادی، کاهش حمایت از رسانهها و گسترش بیضابطه فضای مجازی، حرفه خبرنگاری را با بحرانی جدی روبهرو کرده است. از سوی دیگر، بسیاری از روابط عمومیها به دلیل نبود بودجه و نگاه تخصصی، توان حمایت از رسانههای حرفهای را ندارند و همین موضوع، ارتباط میان سازمانها و خبرنگاران را روزبهروز ضعیفتر کرده است.
در این میان، هوش مصنوعی نیز با سرعتی شگفتانگیز وارد عرصه تولید متن، تصویر و خبر شده است. این فناوری، اگرچه یک ابزار قدرتمند است، اما هرگز جایگزین قضاوت، اخلاق حرفهای، مسئولیتپذیری و تجربه خبرنگار نخواهد شد. خطر اصلی، هوش مصنوعی نیست؛ خطر آنجاست که مدیران، تفاوت میان ابزار و تخصص را درک نکنند.
امروز هر فردی با داشتن یک تلفن همراه و صفحهای در فضای مجازی، میتواند خود را خبرنگار معرفی کند. گاهی حتی کسانی که هیچ شناختی از اصول خبر، اخلاق رسانه، حقوق مخاطب و مسئولیت اجتماعی ندارند، بیش از خبرنگاران متخصص مورد توجه قرار میگیرند. وقتی معیار انتخاب رسانه، تعداد دنبالکنندگان باشد نه اعتبار، دانش و صداقت، نتیجه چیزی جز تضعیف رسانه حرفهای نخواهد بود.
رسانههای مرجع، یکی پس از دیگری ضعیف میشوند و جای آنها را رسانههای بیهویت و صفحات غیرتخصصی میگیرند. در چنین شرایطی، خبرنگاران باسابقه، عکاسان خبری و پیشکسوتان این حرفه، آرامآرام از میدان کنار گذاشته میشوند؛ نه به دلیل ناتوانی، بلکه به دلیل بیتوجهی.
جامعهای که خبرنگار مستقل، متخصص و شجاع نداشته باشد، دیر یا زود حقیقت را نیز از دست خواهد داد. توسعه، شفافیت و پاسخگویی بدون رسانههای حرفهای معنا ندارد. خبرنگار، هزینه حقیقت را میپردازد؛ اما آیا جامعه و مدیران نیز حاضرند بهای حفظ حقیقت را بپردازند؟
روز خبرنگار، بیش از آنکه روز تبریک باشد، روز تأمل است؛ روز بازنگری در سیاستهایی که رسانه را به حاشیه رانده و میدان را برای جریانهای غیرحرفهای باز گذاشته است. هنوز هم فرصت باقی است؛ به شرط آنکه شأن خبرنگار، جایگاه رسانه و اهمیت سواد رسانهای را نه در شعار، بلکه در عمل باور کنیم.
