به گزارش خبر پارسی، لیلا تاجگردون، مدیرکل محیطزیست فارس در نشست خبری به مناسبت روز جهانی تالابها با اشاره به اهمیت ویژه تالابهای استان اظهار کرد: استان فارس با چهارده تالاب ثبتشده، یکی از مهمترین زیستبومهای کشور است و حفاظت از این تالابها نیازمند همکاری همه دستگاهها و مشارکت مردم است.
وی با بیان اینکه به دلیل محدودیت زمانی، نشست در بازه یکساعته برگزار میشود، افزود: با وجود برنامههای همزمان در تهران، به دلیل اهمیت موضوع تالابهای فارس، در این جلسه حضور پیدا کردیم.
مدیرکل محیطزیست فارس اعلام کرد: منطقه کوه هوا بهتازگی به منطقه حفاظتشده ارتقا یافته و فردا با حضور دکتر انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، ایستگاه سنجش آلودگی هوا در این منطقه ویژه افتتاح خواهد شد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره طرحهای مطالعاتی تالابهای فارس، توضیح داد: حدود سه سال پیش نیز در نشست مشابهی اعلام شد که استان فارس فاقد طرح مطالعاتی مصوب برای برخی تالابهاست. این موضوع همچنان در دست پیگیری است و امیدواریم با تصویب طرحها، ردیف بودجه مشخصی برای احیای تالابها اختصاص یابد.
خبرنگاران در این نشست به مشکلات متعدد تالابها از جمله انباشت زباله و پسماند گردشگران، تخریب پوشش گیاهی و دستکاشتهای بلوط، شکار غیرمجاز پرندگان مهاجر، کمبود نیروهای محیطبان و برداشت نمک در برخی محدودهها اشاره کرد.
مدیرکل محیطزیست در پاسخ گفت: گزارشهای مردمی درباره تخریبها و شکار غیرمجاز برای ما بسیار ارزشمند است. کمبود محیطبان یک چالش جدی است، اما با همکاری مردم محلی میتوان بخش مهمی از مشکلات را کاهش داد.
در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت چهارده تالاب فارس، او توضیح داد: برخی تالابها در وضعیت مناسبتری قرار دارند و برخی دیگر بهشدت نیازمند حقابه زیستمحیطی هستند. پیگیری تأمین حقابه تالابها از وزارت نیرو در دستور کار قرار دارد.
یکی از خبرنگاران درباره احتمال تصرف اراضی تالاب کمجان پرسید و مدیرکل محیطزیست گفت: هرگونه ساختوساز در حریم تالابها ممنوع است و گزارشهای مربوط به تصرف اراضی در حال بررسی است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره پروژههای آکواریوم، پارک آبی و تلهکابین، تأکید کرد: هیچ پروژهای بدون پیوست زیستمحیطی و تأیید سازمان نباید اجرا شود. بررسیهای لازم در حال انجام است.
مدیرکل محیطزیست فارس از فعالان محیطزیست و گروههای مردمی که در زمینه حفاظت از تالابها فعالیت میکنند قدردانی کرد و گفت: حمایت از گروههای مردمی و عکاسان طبیعت برای ما اهمیت زیادی دارد و تلاش میکنیم این همکاریها تقویت شود.
مدیرکل حفاظت محیطزیست فارس از تصویب «نقشه راه احیای تالاب بختگان» در ستاد ملی احیای تالابهای کشور خبر داد و این اقدام را «یکی از مهمترین دستاوردهای راهبردی سال جاری» عنوان کرد.
وی با اشاره به جلسه سه هفته پیش ستاد احیای تالابها که با حضور دکتر عارف و دکتر انصاری برگزار شد، گفت: نقشه راه احیای تالاب بختگان با همکاری دانشگاه شیراز و مشارکت دستگاههای اجرایی تهیه شد و در ستاد ملی به تصویب رسید. این سند بهزودی ابلاغ خواهد شد.
تاجگردون یکی از اقدامات مهم حاکمیتی سال جاری را «ثبت اسناد تالابها به نام سازمان حفاظت محیطزیست» دانست و افزود: بر اساس نامه معاونت ریاستجمهوری، مقرر شد اسناد تالابها به نام سازمان محیطزیست ثبت شود. تاکنون اسناد تالابهای پریشان و ارژن صادر شده و این روند برای سایر تالابها نیز ادامه خواهد یافت.
مدیرکل محیطزیست فارس از اجرای احکام قضایی در دو تالاب مهم استان خبر داد و گفت: در تالاب هفتبرم بیش از ۱۲ هزار مترمربع از اراضی تصرفشده خلع ید شد. همچنین در تالاب بختگان حکم خلع ید و قلعوقمع بیش از ۳۳۰ هزار مترمربع از اراضی که بهصورت غیرقانونی در اختیار افراد قرار گرفته بود، اجرا شد.
وی این اقدامات را «گامی مهم در صیانت حقوقی از تالابها» توصیف کرد.
تاجگردون درباره تعیین حدود و حریم تالابها توضیح داد: در تالاب مهارلو ۸۷ بنچمارک پیشبینی شده که تاکنون ۳۵ مورد اجرا شده و بقیه در دست اقدام است. در تالابهای تشک، بختگان، هفتبرم و ارژن نیز تابلوهای حریم نصب شده و کار در تالاب پریشان ادامه دارد.
وی از اجرای طرح پایش آنلاین تالابها خبر داد و گفت: را چنین اعلام کرد: با اعتباری حدود ۲۰ تا ۲۲ میلیارد ریال، چهار تالاب هفتبرم، پریشان، مارلو و بختگان به دوربینهای پایش آنلاین مجهز شدهاند و امکان رصد روزانه آنها فراهم است.
تاجگردون افزود: این پایش آنلاین به ما کمک میکند چرای دام، تصرفات، پسماند و سایر تهدیدها را بهصورت لحظهای کنترل کنیم.
مدیرکل محیطزیست فارس درباره حقابه تالابها گفت: ۱۸ خرداد رهاسازی حقابه تالاب بختگان انجام شد. قرار بود ۴۰ میلیون مترمکعب رهاسازی شود و با وجود شرایط سخت، با همکاری اداره کل، تشکلها و جوامع محلی، آب به تالاب رسید و حدود دو هزار هکتار از بختگان آبگیری شد.
وی این اقدام را «بسیار دشوار اما حیاتی» توصیف کرد و افزود: حتی اگر یک میلیون مترمکعب هم میتوانستیم بگیریم، برای ما ارزشمند بود. امسال نیز با تمام توان برای تأمین حقابه تالابها تلاش خواهیم کرد.
تاجگردون آخرین وضعیت آبگیری تالابهای استان تا پایان دیماه پریشان بدون آب؛ ارژن ۱۰ درصد؛ تشک ۳۵ درصد؛ بختگان ۱۵ درصد؛ کمجان ۵۵ درصد؛ کافتر بدون آب؛ مهارلو ۶۰ درصد؛ برمشور ۷۵ درصد؛ هفتبرم ۴۰ درصد؛ برمفیروز پوشیده از برف؛ دشت کنار ۱۵ درصد و پاغلات در حال بررسی است.
وی تأکید کرد که بارشهای اخیر هنوز در آمارها لحاظ نشده است.
تاجگردون درباره طرحهای مطالعاتی گفت: شروع مطالعات برخی تالابها به سال ۱۳۹۵ بازمیگردد. اکنون برای تالابهای بختگان، تشک، کمجان، پریشان، کافتر، مارلو و ارژن برنامه مدیریت زیستمحیطی مصوب شده و در حال اجراست. مطالعات تالابهای برمشور، پاغلات و هیر نیز در دست اقدام است.
وی افزود: برای ۱۴ تالاب استان اعتبارات خوبی جذب شده و امیدواریم در سال آینده نیز این روند ادامه یابد.
مدیرکل حفاظت محیطزیست فارس در تشریح آخرین اقدامات این ادارهکل در حوزه مدیریت تالابهای استان، از پیشرفت طرحهای مطالعاتی، تخصیص بودجههای ویژه و پیگیری حقوقی برای صیانت از تالابها خبر داد.
تاجگردون با اشاره به ضرورت تدوین اسناد مطالعاتی برای تالابهای استان گفت: تمام تالابهای استان در حال طی مراحل تهیه طرح مطالعاتی هستند. این طرحها باید در شورای برنامهریزی استان تصویب شوند تا بودجه سالانه و ردیف اعتباری مشخص برای آنها تعریف شود.
وی، تالاب پریشان را یکی از مهمترین تالابهای استان دانست و افزود: برای تالاب پریشان یک ردیف بودجه بینالمللی به ارزش حدود ۵۰ میلیارد تومان در سال ۲۰۲۵ در نظر گرفته شده است. این پروژه چهار ساله در دو بخش کشاورزی پایدار و معیشتهای سازگار با تالاب تعریف شده و حدود شش تا هشت ماه است که آغاز شده است.
به گفته مدیرکل حفاظت محیطزیست فارس، هدف این پروژهها کاهش فشار بر منابع آب و ایجاد معیشت پایدار برای روستاییان است. در بخش کشاورزی پایدار، قراردادی میان سازمان محیطزیست و جهاد کشاورزی منعقد شده تا مصرف آب در واحدهای کشاورزی کاهش یابد.
تاجگردون درباره حقابه تالابها توضیح داد: برای سد نرگسی حدود ۲۰ میلیون مترمکعب حقابه در نظر گرفته شده که تاکنون اجرا نشده و قطعاً پاسخگوی نیاز تالاب نخواهد بود. رایزنیها برای بهبود وضعیت ادامه دارد.
وی، درباره شکایات مربوط به تالاب کمجان گفت: برخی اهالی مدعی تصرف اراضیشان توسط دولت شدهاند. طبق قانون باید شکایت ثبت شود تا وضعیت قضایی مشخص شود. هنوز حد بستر و حریم تالاب تعیین نشده و این موضوع در دستور کار آب منطقهای قرار دارد. پس از تعیین حدود، وضعیت ادعاهای مربوط به ۱۸۰ هکتار زمین مشخص خواهد شد.
مدیرکل محیطزیست فارس با اشاره به مشکلات تالاب مهارلو اظهار کرد: تالاب مهارلو علاوه بر دریافت آبهای سطحی، متأسفانه با ورود فاضلاب نیز مواجه است. دستگاههای متولی و ذینفعان در انجام وظایف خود کوتاهی کردهاند و این موضوع تالاب را با چالش جدی روبهرو کرده است.
وی درباره شوری تالاب نیز گفت: برداشت بیرویه آب از چاههای مجاز و غیرمجاز اطراف تالاب، بستر آبهای زیرزمینی را تخلیه کرده و شوری تالاب را افزایش داده است.
تاجگردون با تأکید بر نقش دستگاههای متولی افزود: محیطزیست دستگاهی نظارتی است. مسئولیت چاههای مجاز و غیرمجاز بر عهده آب منطقهای است. پیشنهاد میکنم خبرنگاران از مدیر آب منطقهای درباره برنامه بستن چاههای غیرمجاز در اطراف پریشان، مهارلو و سایر تالابها سؤال کنند. قرار بود این چاهها هوشمندسازی و سپس تعیین تکلیف شوند، اما گزارشی به ما ارائه نشده است.
مدیرکل حفاظت محیطزیست فارس در توضیح آخرین وضعیت پروژههای عمرانی بزرگ شهر شیراز از جمله تلهکابین، آکواریوم و پارک ۵۸۰ هکتاری، روند بررسیهای زیستمحیطی و دغدغههای مطرحشده از سوی تشکلها و افکار عمومی را تشریح کرد.
تاجگردون با اشاره به سابقه این پروژه گفت: در سال ۹۸ برای تلهکابین مجوزی صادر شد، زیرا این پروژه در رده یک خدماتی قرار میگیرد و مشمول ارزیابی زیستمحیطی نبود. اما به دلیل حساسیتهای اجتماعی و دغدغه تشکلها، از شهرداری خواستیم گزارش ارزیابی ارائه کند.
وی افزود: گزارش ارزیابی تهیه شد، جلسات متعددی با تشکلها برگزار شد و اصلاحات لازم اعمال گردید. نهایتاً آب منطقهای و شرکت آب و فاضلاب شیراز موافقت مکتوب خود را اعلام کردند. منابع طبیعی هنوز پاسخ نهایی نداده، اما از نظر محیطزیست با اعمال اصلاحات، پروژه تلهکابین موافقت شده است.
تاجگردون یکی از نکات مهم را فاصله پروژه از منطقه حفاظتشده دانست و گفت: در گزارش اولیه گفته شده بود که پروژه در مرز منطقه حفاظتشده تنگ سرخ قرار دارد، اما بررسیهای جدید نشان میدهد ایستگاه سوم تلهکابین ۱۶۰۰ متر از مرز منطقه فاصله دارد.
وی تأکید کرد: ورود دادستانی و معاونت پیشگیری قضایی نیز به شفافسازی روند کمک کرده است.
مدیرکل محیطزیست فارس درباره پارک ۵۸۰ هکتاری گفت: این پروژه در سال ۹۸ مشمول ارزیابی زیستمحیطی شد، اما گزارش ارزیابی ارائه نشد و پروژه متوقف ماند. اکنون دوباره از شهرداری خواستهایم گزارش را ارسال کند، اما هنوز به دست ما نرسیده است.
وی افزود: مشاور پروژه، دکتر مینو سپهر، در حال تکمیل مستندات است و پس از دریافت گزارش، بررسیهای محیطزیستی آغاز خواهد شد.
تاجگردون درباره پروژه آکواریوم توضیح داد: در ضوابط محیطزیست برای این نوع پروژهها ردهبندی مشخصی وجود ندارد و تاکنون استعلام رسمی هم دریافت نکردهایم. اما به دلیل اهمیت گونههای مورد استفاده، از شهرداری خواستهایم فهرست گونههای دریایی و آبزی را ارسال کند.
وی گفت: این بررسیها در حال انجام است و گونههای داخلی و خارجی مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.
تاجگردون با اشاره به نقش تشکلهای محیطزیستی گفت: تشکلها بازوان محیطزیست هستند. حتی اگر برخی نقدها تخصصی نباشد، شنیدن دغدغهها ضروری است. فشار تشکلها باعث شد ارزیابی تلهکابین با وجود اینکه مشمول نبود انجام شود و حتی مرز ایستگاهها اصلاح شود.
وی از تحویل بیش از ۱۱ هزار هکتار از اراضی منطقه حفاظتشده تنگ سرخ خبر داد و گفت: در حال تدوین تفاهمنامهای برای حفاظت مشارکتی با جوامع محلی هستیم. این منطقه ورودی هوای سالم شیراز است و حفاظت آن اهمیت ویژه دارد.
تاجگردون درباره برداشت نمک گفت: طبق قانون احیای تالابها، برداشت نمک در اختیار سازمان صنعت و معدن است. ما با هرگونه استفاده خوراکی یا ورود نمک به چرخه غذایی مخالفیم و علوم پزشکی نیز اجازه چنین کاری را نمیدهد.
وی از خبرنگاران خواست در صورت مشاهده تخلف، گزارش دهند.
تاجگردون درباره انتشار بخار از کارخانه سیمان گفت: تصویری که ارائه شد بخار آب بود، نه دود. کارخانه دارای فیلتر الکترواستاتیک و هیبرید است و خروجی آن بهصورت آنلاین پایش میشود. روند انتقال کارخانه به جاده خرامه نیز با پیشرفت مناسب در حال انجام است.
تاجگردون درباره ورود فاضلاب به تالابها گفت: بخشی از فاضلاب تصفیه میشود و خروجی آن پایش آنلاین دارد، اما ظرفیت تصفیهخانه پاسخگوی حجم ورودی نیست. این موضوع در دستور کار پیگیری قضایی است و جلساتی با دادگستری برگزار شده است.
مدیرکل محیطزیست فارس افزود: آبفا اعلام کرده برای تکمیل ظرفیت تصفیهخانه به بیش از هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است که هنوز تأمین نشده است.
